Saturday, Apr 29th

Last update:08:00:00 PM GMT

You are here:

Please enable JavaScript!
Bitte aktiviere JavaScript!
S'il vous plaît activer JavaScript!
Por favor,activa el JavaScript!
antiblock.org

Podwójny obieg białoruskiego pieniądza

Email Drukuj PDF
Ocena użytkowników: / 1
SłabyŚwietny 

Jak się nazywa białoruska waluta? Obserwując życie codzienne Białorusinów, można by pomyśleć, że jest to dolar białoruski. Pod względem rozliczeń finansowych Białoruś jest prawdziwym ewenementem. Powszechny dostęp do kart płatniczych miesza się tu w parze z trudnymi do zrozumienia anachronizmami, a popularność dolara przypomina nam czasy schyłkowego PRL.



Powiedzieć, że Białorusini nie mają zaufania do własnej waluty, byłoby truizmem. Mimo, że nie ma już hiperinflacji, zaufanie do rubla białoruskiego jest podobne, jak zaufanie Polaków do złotówki w latach 1989-92. Ruble służą Białorusinom właściwie tylko do codziennych zakupów w sklepach spożywczych, do opłaty czynszu czy zakupu biletów na komunikację miejską. Rublami zapłacimy w codziennych sytuacjach, ale już w roli miernika wartości ta waluta w ogóle nie występuje. Białorusini wszystkie większe kwoty od razu przeliczają na dolary, czy raczej odwrotnie: funkcjonują w świecie dolara, a gdy trzeba, te dolary sprzedają i wymieniają na niewiele wartą narodową walutę.

W dolarach podawane są zarobki, ceny nieruchomości, sprzętu elektronicznego, materiałów budowlanych, a nawet lepszej jakości odzieży czy obuwia. Na pytanie „ile dałeś za tę kurtkę” naturalną odpowiedzią jest „tyle a tyle dolarów”. Gdyby ktoś na takie pytanie odpowiedział na przykład „półtora miliona rubli”, to rozmówca byłby delikatnie mówiąc zdziwiony – w rublach można wyrazić co najwyżej wartość chleba, śmietany czy biletu tramwajowego, ale powyżej równowartości około 50 złotych wartość wyraża się raczej w amerykańskiej walucie.

I tu też mamy dosyć ciekawą sytuację: wciąż króluje właśnie dolar, a nie o wiele bliższe euro. Może to dziwić w sytuacji, gdy Białoruś bądź co bądź granicy ze strefą euro (Łotwa, wkrótce też Litwa) i jeżdżą na zakupy do krajów Unii Europejskiej (Polska, Litwa), gdzie euro jest o wiele bardziej przydatne, niż amerykańska waluta. Zresztą, również kontakty gospodarcze Białorusi z Unią Europejską są nieporównywalnie bardziej intensywne, niż z USA, co pokazuje chociażby statystyka wymiany handlowej. Białorusini jednak euro nie ufają – nawet jadąc na wycieczkę czy zakupy do Polski czy Czech, biorą ze sobą dolary, mimo że europejską walutą od biedy da się w Polsce zapłacić w wielu miejscach, a amerykańską – nijak. Pod tym względem Białorusini są o wiele większymi dolarofilami, niż Ukraińcy – nad Dnieprem euro powoli dogania dolar jeśli chodzi o walutę rozliczeń międzynarodowych czy gromadzenia wartości, natomiast na Białorusi jest to jeszcze nie do pomyślenia.

A propos Ukrainy. Ukraińcy również mają skłonność do wyrażania większych wartości w dolarach lub euro, jednak w porównaniu z sąsiadami z północy są oni wzorem przywiązania do własnej waluty. Zaufanie do hrywni i zaufanie do rubla białoruskiego – to dwa odmienne światy. Zresztą, na Białorusi nawet hrywnia pełni rolę „stabilnej waluty” (oczywiście nie w tym samym stopniu co dolar czy euro i dotyczy to raczej okresu przed ostatnią dewaluacją, czyli przed Euromajdanem). Ukraińską walutę można wymienić po dobrym kursie praktycznie w każdym kantorze w całym kraju, podczas gdy na Ukrainie białoruski rubel jest dostępny tylko w niektórych kantorach w Czernihowie.

Na Białorusi dolar występuje nie tylko jako wirtualna waluta dla rozliczeń, ale funkcjonuje w normalnym obiegu gotówkowym. Ludzie noszą w portfelu drobne banknoty dolarowe (1, 5, 10 USD) obok rubli białoruskich i płacą nimi w wielu codziennych sytuacjach – np. kupując latarkę za 10 dolarów czy płacąc za korepetycje.

To, co może pozytywnie zaskoczyć, to powszechność terminali do kart płatniczych. Można je spotkać w każdym sklepie, w kasach kolejowych, w metrze itp. i ich powszechność jest chyba nawet większa, niż w Polsce. Przy czym w odróżnieniu od naszego kraju, kartą możemy opłacić już równowartość złotówki czy kilkudziesięciu groszy i nikt nie robi z tego tytułu wyrzutów (w Polsce często minimalną kwotą do opłaty kartą jest 10 lub 15 zł). Przyczyna jest prosta – na Białorusi sklepy nie płacą prowizji od transakcji kartowych, opłata ta jest natomiast przerzucona na klienta.

Sam system kart płatniczych zupełnie nie przypomina tego, który znamy z Polski czy innych krajów Unii Europejskiej. Przykładowo, w Polsce to sam użytkownik wyrabia sobie konto w banku, a do tego konta otrzymuje kartę płatniczą i/lub kredytową. Na Białorusi co do zasady karty pracownikom wyrabia pracodawca i ponosi koszty ich obsługi (całkiem niemałe). Pracodawca przelewa wynagrodzenie pracownikom „na kartę”, przy czym musi to być karta wyrobiona przez niego. Gdyby ktoś miał własną kartę i zażyczyłby sobie przelew pensji na wskazane konto, białoruski system finansowy uznałby taką transakcję jako wyprowadzenie pieniędzy poza system... A sami Białorusini również zachowują się dość specyficznie: bardzo powszechną sytuacją jest np. kolejka ludzi na poczcie, którzy podają kasjerce swoją kartę płatniczą i proszą, by wypłacić im tyle a tyle pieniędzy – zamiast po prostu iść do bankomatu...

Również system przelewów bankowych funkcjonuje w sposób, który Polakowi trudno zrozumieć. My przyzwyczailiśmy się do tego, że logujemy się do własnego konta i kilkoma kliknięciami wysyłamy przelew – opłacając w ten sposób rachunki czy choćby płacąc za zamówienie w sklepie internetowym. Natomiast białoruskie sklepy internetowe funkcjonują tak jakby w innym świecie. Nie opłacimy w nich zamówienia kartą kredytową, tylko... gotówką (najlepiej dolarami!) przy odbiorze towaru. Wykonywanie przelewów bankowych jest na tyle skomplikowane jeśli chodzi o przepisy i obarczone ryzykiem kontroli podatkowej, że wciąż wśród drobnych przedsiębiorców funkcjonuje przede wszystkim obrót gotówkowy (przeważnie dolarowy). Płatność przelewem jest akceptowana tylko w ostateczności i ze względów podatkowych przeważnie nie na firmę, ale na osobę fizyczną – właściciela firmy.

Jak wytłumaczyć funkcjonowanie tak anachronicznego systemu finansowego? Po części wynika to z konserwatyzmu samych Białorusinów, którzy akceptują „nowinki” w stylu kart płatniczych o wiele wolniej, niż np. ich sąsiedzi Ukraińcy. Anachronizm systemu bankowego – to z kolei wynik dziwnych przepisów, będących pochodną jeszcze radzieckiej filozofii finansowej, stąd system finansowy Białorusi jest zupełnie niekompatybilny z europejskim (a przy tym jeszcze bardziej anachroniczny i dziwny, niż rosyjski czy ukraiński). Z kolei brak zaufania do rubla białoruskiego można wytłumaczyć dość prosto: wysoką inflacją (na Białorusi wynosi ona obecnie ponad 20% i jest najwyższa w krajach byłego ZSRR) i licznymi kryzysami finansowymi.

O tym, jaką wartość ma rubel, Białorusini przekonali się ostatnio w 2011 roku, kiedy w kraju panował kryzys walutowy i rubla nie dało się wymienić (poza cinkciarzami) na żadną walutę – nawet hrywnia była wtedy pożądaną „bezpieczną przystanią”. A do tego wszystkiego dochodzi czynnik psychologiczny. Rubel już wizualnie nie budzi zaufania, chociażby ze względu na dużą liczbę zer – najmniejszym nominałem jest 50 rubli, mleko kosztuje 10 000 rubli, bilet na metro 2500. Gdyby władze przeprowadziły denominację, być może zaufanie do „zajca” nieco by wzrosło – ale denominacja już od wielu lat jest odkładana, bo w powietrzu wisi ryzyko kolejnego kryzysu i utraty wartości waluty. A skoro nawet władze traktują obecną walutę z jej mnóstwem zer jako coś tymczasowego, to co tu dopiero mówić o nastawieniu zwykłych ludzi.


Komentarze  

 
-2 #1 jubus 2014-05-10 15:59
Dolar to waluta globalna, której żadna inna, nigdy nie zastąpi, nawet yuan. Euro to śmiechu warty pseudo-pieniądz, narzędzie w rękach unijnych polityków. Naród białoruski robi po prostu to, co każdy, inteligenty człowiek.
Cytować
 
 
0 #2 jubus 2014-05-10 16:00
Poza tym, Unia Eurazjatycka planuje wprowadzenie własnej waluty, nawet nazwę gdzieś podawali, ale zapomniałem. Na pewno lepsze to niż, zastąpienie rubla białoruskiego, rublem rosyjskim czy tenge.
Cytować
 
 
-1 #3 jubus 2014-05-10 16:06
Altyn, tak nazywa się ten nowy pieniądz. Sprawdziłem, to tak nazywała się waluta w czasach carstwa moskiewskiego, ale bity także i w 18 wieku. Ot, po prostu, waluta, przed rublem. Ciekawe tylko co dłużej przetwa, czy ten altyn czy euro.
Cytować
 
 
0 #4 Piotr 2014-05-17 20:21
bilet na metro obecnie juz 3700 rubli
Cytować
 
 
0 #5 tm74 2015-06-05 12:58
od dawna 4500 :)
Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież

Spodobało się? Jesteś tu pierwszy raz? Zostań z nami na dłużej! Zapisz się na newsletter (w każdej chwili możesz się wypisać) i polub naszą stronę na Facebooku:

www.facebook.com/porteuropa.eu

Wpisz swój adres e-mail.
Będziesz otrzymywał nasz newsletter.
adres e-mail
Miasto

Informacje o wydajności

Application afterLoad: 0.000 seconds, 0.39 MB
Application afterInitialise: 0.019 seconds, 1.50 MB
Application afterRoute: 0.024 seconds, 2.16 MB
Application afterDispatch: 0.069 seconds, 3.08 MB
Application afterRender: 0.286 seconds, 3.75 MB

Zużycie pamięci

3964448

Zapytań do bazy danych: 44

  1. SELECT *
      FROM pl_session
      WHERE session_id = 'rbarsg2bkobd694k04is0mcjn7'
  2. DELETE
      FROM pl_session
      WHERE ( time < '1493431618' )
  3. SELECT *
      FROM pl_session
      WHERE session_id = 'rbarsg2bkobd694k04is0mcjn7'
  4. INSERT INTO `pl_session` ( `session_id`,`time`,`username`,`gid`,`guest`,`client_id` )
      VALUES ( 'rbarsg2bkobd694k04is0mcjn7','1493437018','','0','1','0' )
  5. SELECT *
      FROM pl_components
      WHERE parent = 0
  6. SELECT folder AS type, element AS name, params
      FROM pl_plugins
      WHERE published >= 1
      AND access <= 0
      ORDER BY ordering
  7. SELECT m.*, c.`option` AS component
      FROM pl_menu AS m
      LEFT JOIN pl_components AS c
      ON m.componentid = c.id
      WHERE m.published = 1
      ORDER BY m.sublevel, m.parent, m.ordering
  8. SELECT template
      FROM pl_templates_menu
      WHERE client_id = 0
      AND (menuid = 0 OR menuid = 1788)
      ORDER BY menuid DESC
      LIMIT 0, 1
  9. SELECT *
      FROM pl_jcomments_settings
  10. SELECT a.*, u.name AS author, u.usertype, cc.title AS category, s.title AS section, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug, g.name AS groups, s.published AS sec_pub, cc.published AS cat_pub, s.access AS sec_access, cc.access AS cat_access  , ROUND( v.rating_sum / v.rating_count ) AS rating, v.rating_count
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      LEFT JOIN pl_sections AS s
      ON s.id = cc.section
      AND s.scope = "content"
      LEFT JOIN pl_users AS u
      ON u.id = a.created_by
      LEFT JOIN pl_groups AS g
      ON a.access = g.id
      LEFT JOIN pl_content_rating AS v
      ON a.id = v.content_id
      WHERE a.id = 5362
      AND (  ( a.created_by = 0 )    OR  ( a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2017-04-29 03:36:58' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2017-04-29 03:36:58' )   )    OR  ( a.state = -1 )  )
  11. UPDATE pl_content
      SET hits = ( hits + 1 )
      WHERE id='5362'
  12. SELECT a.id, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.catid = 1292
      AND a.state = 1
      AND a.access <= 0
      AND ( a.state = 1 OR a.state = -1 )
      AND ( publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR publish_up <= '2017-04-29 03:36:58' )
      AND ( publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR publish_down >= '2017-04-29 03:36:58' )
      ORDER BY a.ordering
  13. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5362
  14. SELECT count(*)

      FROM pl_jcomments

      WHERE object_id = 5362

      AND object_group = 'com_content'

      AND published = 1
  15. SELECT c.id, c.parent, c.object_id, c.object_group, c.userid, c.name, c.username, c.title, c.comment
    , c.email, c.homepage, c.date AS datetime, c.ip, c.published, c.checked_out, c.checked_out_time
    , c.isgood, c.ispoor
    , v.value AS voted
    , case when c.userid = 0 then 'guest' else REPLACE(lower(u.usertype), ' ', '-') end AS usertype

      FROM pl_jcomments AS c

      LEFT JOIN pl_jcomments_votes AS v
      ON c.id = v.commentid 
      AND v.userid = 0
      AND v.ip = '54.166.150.205'

      LEFT JOIN pl_users AS u
      ON c.userid = u.id

      WHERE c.object_id = 5362
      AND c.object_group = 'com_content'
      AND c.published = 1

      ORDER BY c.date ASC

      LIMIT 0, 100
  16. SELECT id, title, module, position, content, showtitle, control, params
      FROM pl_modules AS m
      LEFT JOIN pl_modules_menu AS mm
      ON mm.moduleid = m.id
      WHERE m.published = 1
      AND m.access <= 0
      AND m.client_id = 0
      AND ( mm.menuid = 1788 OR mm.menuid = 0 )
      ORDER BY position, ordering
  17. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM pl_menu
      WHERE id = 1788
      LIMIT 1
  18. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM pl_menu
      WHERE id = 1302
      LIMIT 1
  19. SELECT count(*)
      FROM pl_menu AS m

      WHERE menutype='mainmenu'
      AND published='1'
      AND access <= '0'
      AND parent=0
      AND ordering < 138
  20. SELECT params
      FROM pl_modules
      WHERE `module`='mod_janews2'
  21. SELECT created
      FROM pl_content a
      ORDER BY created DESC
      LIMIT 1
  22. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1313
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  23. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 328
  24. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 328, '2017-04-29' )
  25. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1230
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  26. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 100
  27. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 100, '2017-04-29' )
  28. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1250
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  29. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 296
  30. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 296, '2017-04-29' )
  31. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1274
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  32. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 314
  33. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 314, '2017-04-29' )
  34. SELECT cc.id, cc.userid, cc.comment, cc.name, cc.username, cc.email, cc.date, cc.object_id, cc.object_group, '' AS avatar
     
      FROM pl_jcomments AS cc
     
      LEFT JOIN pl_content AS c
      ON c.id = cc.object_id
     
      WHERE cc.published = 1
       
      AND c.access <= '0'
       
      AND (c.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR c.publish_up <= '2017-04-29 03:36:58')
       
      AND (c.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR c.publish_down >= '2017-04-29 03:36:58')
       
      AND cc.object_group = 'com_content'
     
      ORDER BY cc.date DESC
     
      LIMIT 10
  35. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5333
  36. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5186
  37. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 3112
  38. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5181
  39. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5687
  40. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5684
  41. SELECT a.*, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_content_frontpage AS f
      ON f.content_id = a.id
      INNER JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN pl_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE ( a.state = 1
      AND s.id > 0 )
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2017-04-29 03:36:58' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2017-04-29 03:36:58' )
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.hits DESC
      LIMIT 0, 9
  42. SELECT *
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1276
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  43. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 316
  44. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 316, '2017-04-29' )

Zapytań w trybie zgodności: 0

    Wczytane pliki języka

    Nieprzetłumaczone frazy - tryb diagnostyczny

    Brak

    Nieprzetłumaczone frazy - tryb projektanta

    Brak