Sunday, Jun 25th

Last update:03:26:50 AM GMT

You are here:

Please enable JavaScript!
Bitte aktiviere JavaScript!
S'il vous plaît activer JavaScript!
Por favor,activa el JavaScript!
antiblock.org

Zakarpacie zburzyło swój "mały mur berliński"

Email Drukuj PDF
Ocena użytkowników: / 3
SłabyŚwietny 

Najstarsi mieszkańcy zakarpackiej wioski Selmence do końca życia zapamiętają niewinną z pozoru imprezę z 1946 roku. Przed sześćdziesięcioma laty poszli oni do swych sąsiadów w zachodniej części wsi i zabawili tam całą noc. - Kiedy nad ranem wracaliśmy do domu, raptem zastąpił nam drogę jakiś żołnierz - sędziwa Węgierka dobrze pamięta zdarzenia z 1946 roku. - Jakież było nasze zdziwienie, kiedy powiedział nam, że nie możemy iść dalej, bo... teraz jest tu granica państwowa. W końcu nas puścił, ale nie wszystkich. Musiałam rozstać się ze swoim chłopakiem - on został w słowackiej części Selmenców, ja w ukraińskiej.

Dopiero po latach, kiedy umarł Stalin, mogliśmy podchodzić do zasieków granicznych, które rozdzieliły wieś na dwie części. Podchodzić na 15 metrów do granicy i krzyczeć, bo wcześniej nie pozwolono nam nawet zbliżać się do drutu kolczastego, postawionego nie wiadomo czemu w tym właśnie miejscu.

W ciągu kilku dziesięcioleci mało kto wiedział o istnieniu tego „małego muru berlińskiego” na końcu świata. W Związku Radzieckim i bratnich krajach o takich problemach się nie pisało. Ale nawet upadek komunizmu nie przyniósł upragnionego zjednoczenia. - Dostaliśmy wtedy paszporty i mogliśmy nareszcie odwiedzić sąsiadów i rodzinę zza ogromnego płotu. Problem w tym, że do najbliższego przejścia granicznego w Vysznem Nemeckiem - Użhorodzie było ponad 20 km - wspomina Ludovit Toth, starosta słowackiej części Selmenców.  - A dojechać nie za bardzo jest czym: autobusów mało, jechać trzeba z przesiadkami, a na własny samochód mogą sobie pozwolić nieliczni. Ludzie u nas biedni, bezrobocie sięga 30%. Ale to i tak lepiej, niż u nich. Tam chyba każdy jest bez pracy... - pan Ludovit pokazuje ręką w stronę symbolicznej drewnianej bramy w centrum wsi, za którą zaczyna się już Ukraina.

Mieszkańcy obu części podzielonej wioski przez ostatnie kilkanaście lat nie tracili nadziei na zjednoczenie. - Pisaliśmy skargi do Bratysławy, naszym przypadkiem zainteresowali się dziennikarze i nawet pewna osoba z Rady Europy - wspomina słowacki starosta. - Nie pomagało. Aż nagle władza zrobiła nam prezent na gwiazdkę. Po tylu latach w końcu otworzyli nam to przejście. Czemu wcześniej nie chcieli, a teraz raptem się zgodzili, tego nie wiem - pan Ludovit wydaje się być rzeczywiście zdziwiony intencjami dalekiej władzy.

Przejście graniczne Mali Selmenci - Velke Slemence działa od grudnia zeszłego roku. Mieszkańcy mają nadzieję, że ożywi ono gospodarkę odgrodzonej od reszty świata wsi. Rzeczywiście, kiedy na użhorodzkim dworcu pytałem, jak dojechać do Selmenców, panie w kasie nawet nie bardzo wiedziały, gdzie to jest. Pomógł mi dopiero przypadkowy kierowca busa Użhorod - Czop. - Niech pan wsiada, wysadzę pana po drodze i dalej musi pan iść piechotą - mówi. Nareszcie. Jechaliśmy szybko, odremontowana droga Użhorod - Budapeszt na to pozwalała. Pagórkowaty krajobraz stolicy zakarpacia szybko ustąpił miejsca niezalesionym równinom. Gdyby nie wyłaniająca się zza chmur imponująca ściana Karpat, zdawałoby się, że trafiłem w polskie Żuławy. - To tutaj - przerwał moje rozmyślania kierowca.

Droga nie była długa, szedłem może godzinę, ale monotonne krajobrazy okazały się trochę nużące. Prosta droga, przecinająca podtopione łąki i liczne kanały, zdawała się nie mieć końca. Tylko od czasu do czasu przejechał jakiś samochód, a ludzi nie spotykałem w ogóle. Sjurte, Pallad-Komariwci, Mali Selmenci - w mijanych wioskach ciekawymi były tylko ich oryginalne, jak dla mnie, węgierskie nazwy. Wszędzie takie same murowane domy - ani ładne, ani brzydkie, nie bogate i nie biedne. Poza tym zabłocona droga i prawie żadnych oznak życia. Spojrzałem na zegarek - było po dziesiątej. Czyżby wszyscy jeszcze spali?

Wioska - jak wioska. Ustawione co dwadzieścia metrów domy szczelnie osłaniają dwie strony centralnej ulicy. W pewnym momencie zza zakrętu wyłania się biały płot, szlaban, dwa świeżo postawione baraki. Granica. Płot rozdziela na równe części podwórko dwóch sąsiednich domów, oddalonych od siebie o jakieś trzydzieści metrów. Pokazuję paszport, celnicy dokładnie sprawdzają, czy nie przewożę narkotyków, i już jestem na Słowacji. Prawdę mówiąc, nie zauważyłem różnicy.

W Selmencach niby ten sam krajobraz, takie same domy, jak w innych mijanych wcześniej wioskach. Ale... jednak coś się zmieniło. Już wiem - sklepy. I kręcący się wokół nich ludzie. Po drodze nie widziałem ani jednego sklepu, a tu od razu kilka. Zadbane, w środku cały asortyment towaru. Niektóre pełnią równocześnie funkcję kawiarni. Wchodzę. Młoda, urodziwa dziewczyna z uśmiechem wita mnie po węgiersku. „Dobryj deń, czy można u was napytysia kawu” - pytam. Na dźwięk ukraińskiej mowy dziewczyna trochę się zdziwiła, ale bez problemu odpowiedziała w tym języku. Zresztą, z mieszkańcami dogadywałem się łatwo - w Małych Selmencach wszyscy dobrze mówią po ukraińsku, a w ich sąsiedzi z Wielkich Slemenców płynnie znają słowacki.

Sklepy otworzyli niedawno, po uruchomieniu wiejskiego przejścia granicznego. Co ciekawe: wystroju i obsługi nie powstydziłby się nawet kawiarnie w centrum Użhoroda albo Michałowic. Za to ceny - zadziwiająco niskie. Filiżanka kawy kosztowała mnie tylko hrywnię (60 groszy). Nic dziwnego - słowaccy mieszkańcy Selmenców do zamożnych nie należą, a to właśnie oni przychodzą tu codziennie po pracy pogadać z sąsiadami, wypić piwo albo sto gramów. A przy okazji zrobić codzienne zakupy, bo na Ukrainie zawsze trochę taniej. Zresztą co innego można tutaj robić, na tym sennym końcu świata?

Kuba Łoginow

Użhorod - Mali Selmenci - Velke Slemence

Źródło: Gazeta Pomorska

Komentarze  

 
0 #1 Bartek 2012-03-14 08:53
1 hrywnia to chyba 30 groszy, a nie 60 :)
Cytować
 
 
0 #2 Kuba 2012-03-15 00:08
Tekst pochodzi z 2006 roku, a wtedy kurs wymiany był inny niż dzisiaj.
Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antysapmowy
Odśwież

Spodobało się? Jesteś tu pierwszy raz? Zostań z nami na dłużej! Zapisz się na newsletter (w każdej chwili możesz się wypisać) i polub naszą stronę na Facebooku:

www.facebook.com/porteuropa.eu

Wpisz swój adres e-mail.
Będziesz otrzymywał nasz newsletter.
adres e-mail
Miasto

Informacje o wydajności

Application afterLoad: 0.000 seconds, 0.33 MB
Application afterInitialise: 0.072 seconds, 1.45 MB
Application afterRoute: 0.081 seconds, 2.09 MB
Application afterDispatch: 0.183 seconds, 3.01 MB
Application afterRender: 0.371 seconds, 3.68 MB

Zużycie pamięci

3890840

Zapytań do bazy danych: 44

  1. SELECT *
      FROM pl_session
      WHERE session_id = 'ucom6o9smbu6j6ar7i3bqqcql2'
  2. DELETE
      FROM pl_session
      WHERE ( time < '1498355964' )
  3. SELECT *
      FROM pl_session
      WHERE session_id = 'ucom6o9smbu6j6ar7i3bqqcql2'
  4. INSERT INTO `pl_session` ( `session_id`,`time`,`username`,`gid`,`guest`,`client_id` )
      VALUES ( 'ucom6o9smbu6j6ar7i3bqqcql2','1498361364','','0','1','0' )
  5. SELECT *
      FROM pl_components
      WHERE parent = 0
  6. SELECT folder AS type, element AS name, params
      FROM pl_plugins
      WHERE published >= 1
      AND access <= 0
      ORDER BY ordering
  7. SELECT m.*, c.`option` AS component
      FROM pl_menu AS m
      LEFT JOIN pl_components AS c
      ON m.componentid = c.id
      WHERE m.published = 1
      ORDER BY m.sublevel, m.parent, m.ordering
  8. SELECT template
      FROM pl_templates_menu
      WHERE client_id = 0
      AND (menuid = 0 OR menuid = 1002)
      ORDER BY menuid DESC
      LIMIT 0, 1
  9. SELECT *
      FROM pl_jcomments_settings
  10. SELECT a.*, u.name AS author, u.usertype, cc.title AS category, s.title AS section, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug, g.name AS groups, s.published AS sec_pub, cc.published AS cat_pub, s.access AS sec_access, cc.access AS cat_access  , ROUND( v.rating_sum / v.rating_count ) AS rating, v.rating_count
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      LEFT JOIN pl_sections AS s
      ON s.id = cc.section
      AND s.scope = "content"
      LEFT JOIN pl_users AS u
      ON u.id = a.created_by
      LEFT JOIN pl_groups AS g
      ON a.access = g.id
      LEFT JOIN pl_content_rating AS v
      ON a.id = v.content_id
      WHERE a.id = 412
      AND (  ( a.created_by = 0 )    OR  ( a.state = 1
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2017-06-25 03:29:24' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2017-06-25 03:29:24' )   )    OR  ( a.state = -1 )  )
  11. UPDATE pl_content
      SET hits = ( hits + 1 )
      WHERE id='412'
  12. SELECT a.id, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.catid = 642
      AND a.state = 1
      AND a.access <= 0
      AND ( a.state = 1 OR a.state = -1 )
      AND ( publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR publish_up <= '2017-06-25 03:29:24' )
      AND ( publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR publish_down >= '2017-06-25 03:29:24' )
      ORDER BY a.ordering
  13. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 412
  14. SELECT count(*)

      FROM pl_jcomments

      WHERE object_id = 412

      AND object_group = 'com_content'

      AND published = 1
  15. SELECT c.id, c.parent, c.object_id, c.object_group, c.userid, c.name, c.username, c.title, c.comment
    , c.email, c.homepage, c.date AS datetime, c.ip, c.published, c.checked_out, c.checked_out_time
    , c.isgood, c.ispoor
    , v.value AS voted
    , case when c.userid = 0 then 'guest' else REPLACE(lower(u.usertype), ' ', '-') end AS usertype

      FROM pl_jcomments AS c

      LEFT JOIN pl_jcomments_votes AS v
      ON c.id = v.commentid 
      AND v.userid = 0
      AND v.ip = '54.167.242.107'

      LEFT JOIN pl_users AS u
      ON c.userid = u.id

      WHERE c.object_id = 412
      AND c.object_group = 'com_content'
      AND c.published = 1

      ORDER BY c.date ASC

      LIMIT 0, 100
  16. SELECT id, title, module, position, content, showtitle, control, params
      FROM pl_modules AS m
      LEFT JOIN pl_modules_menu AS mm
      ON mm.moduleid = m.id
      WHERE m.published = 1
      AND m.access <= 0
      AND m.client_id = 0
      AND ( mm.menuid = 1002 OR mm.menuid = 0 )
      ORDER BY position, ordering
  17. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM pl_menu
      WHERE id = 1002
      LIMIT 1
  18. SELECT parent, menutype, ordering
      FROM pl_menu
      WHERE id = 972
      LIMIT 1
  19. SELECT count(*)
      FROM pl_menu AS m

      WHERE menutype='mainmenu'
      AND published='1'
      AND access <= '0'
      AND parent=0
      AND ordering < 137
  20. SELECT params
      FROM pl_modules
      WHERE `module`='mod_janews2'
  21. SELECT created
      FROM pl_content a
      ORDER BY created DESC
      LIMIT 1
  22. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1313
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  23. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 328
  24. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 328, '2017-06-25' )
  25. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1230
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  26. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 305
  27. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 305, '2017-06-25' )
  28. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1250
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  29. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 298
  30. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 298, '2017-06-25' )
  31. SELECT *, RAND() AS ordering
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1274
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  32. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 314
  33. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 314, '2017-06-25' )
  34. SELECT cc.id, cc.userid, cc.comment, cc.name, cc.username, cc.email, cc.date, cc.object_id, cc.object_group, '' AS avatar
     
      FROM pl_jcomments AS cc
     
      LEFT JOIN pl_content AS c
      ON c.id = cc.object_id
     
      WHERE cc.published = 1
       
      AND c.access <= '0'
       
      AND (c.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR c.publish_up <= '2017-06-25 03:29:24')
       
      AND (c.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR c.publish_down >= '2017-06-25 03:29:24')
       
      AND cc.object_group = 'com_content'
     
      ORDER BY cc.date DESC
     
      LIMIT 10
  35. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 522
  36. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 1412
  37. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5513
  38. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 2462
  39. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5469
  40. SELECT a.id, a.sectionid, a.access, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      WHERE a.id = 5277
  41. SELECT a.*, CASE WHEN CHAR_LENGTH(a.alias) THEN CONCAT_WS(":", a.id, a.alias) ELSE a.id END AS slug, CASE WHEN CHAR_LENGTH(cc.alias) THEN CONCAT_WS(":", cc.id, cc.alias) ELSE cc.id END AS catslug
      FROM pl_content AS a
      LEFT JOIN pl_content_frontpage AS f
      ON f.content_id = a.id
      INNER JOIN pl_categories AS cc
      ON cc.id = a.catid
      INNER JOIN pl_sections AS s
      ON s.id = a.sectionid
      WHERE ( a.state = 1
      AND s.id > 0 )
      AND ( a.publish_up = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_up <= '2017-06-25 03:29:24' )
      AND ( a.publish_down = '0000-00-00 00:00:00' OR a.publish_down >= '2017-06-25 03:29:24' )
      AND a.access <= 0
      AND cc.access <= 0
      AND s.access <= 0
      AND s.published = 1
      AND cc.published = 1
      ORDER BY a.hits DESC
      LIMIT 0, 9
  42. SELECT *
      FROM pl_banner
      WHERE showBanner = 1
      AND (imptotal = 0 OR impmade < imptotal)
      AND cid = 20
      AND catid = 1276
      ORDER BY sticky DESC, ordering
      LIMIT 0, 1
  43. UPDATE pl_banner
      SET impmade = impmade + 1
      WHERE bid = 316
  44. INSERT INTO pl_bannertrack ( track_type, banner_id, track_date )
      VALUES ( 1, 316, '2017-06-25' )

Zapytań w trybie zgodności: 0

    Wczytane pliki języka

    Nieprzetłumaczone frazy - tryb diagnostyczny

    Brak

    Nieprzetłumaczone frazy - tryb projektanta

    Brak