/Ukraińska cyrylica

Ukraińska cyrylica

Być może nie zdajesz sobie z tego sprawy, ale cyrylica cyrylicy nie równa. Tak jak alfabet polski różni się od alfabetu słowackiego (choć oba są oparte na łacince), tak każdy z języków cyrylicznych ma swój własny alfabet, który różni się od alfabetu rosyjskiego.




A oto alfabet ukraiński w całości:

Аа (a)               Ии (y)               Рр (r)           Юю (Ju)
Бб (b)               Іі (i)                   Сс (s)           Яя (Ja)
Вв (w)              Її (ji)                  Тт (t)            Ьь – miękki znak
Гг (h)                Йй (j)                Уу (u)
Ґґ (g)                Кк (k)               Фф (f)
Дд (d)              Лл (ł/l)             Хх (ch)
Ее (e)               Мм (m)            Цц (c)
Єє (je)              Нн (n)              Чч (cz)
Жж (ż)             Оо (o)              Шш (sz)
Зз (z)               Пп (p)              Щщ (szcz)

Tylko w alfabecie ukraińskim są takie litery, jak:
Є – je
Ґ – g
Ї – ji
Apostrof ‘

Ukraińskie e czyta się twardo не – to ne, Донецьк – Doneck (a nie Donieck).

Na internetowym kursie języka ukraińskiego mówiliśmy, że w ukraińskim jest H zamiast G. Są jednak wyjątki. W języku rosyjskim litera Г oznacza G, a ta sama litera Г w języku ukraińskim oznacza H. Na oznaczenie litery G, która występuje rzadko, jest w ukraińskiej cyrylicy osobna litera Ґ. Wiąże się z nią ciekawa historia – na Ukrainie pod radziecką okupacją ta litera była zabroniona jako „burżuazyjny wymysł” i została „przywrócona” dopiero w 1990 roku. Zgodnie z klasycznymi zasadami, litera G występuje tylko w 22 słowach, z czego 2 to Gdańsk i Gdynia J, a pozostałe – to np. ganok, guzyk, dzyga (grzechotka). Jednak od kilkunastu lat na Ukrainie trwa moda na literę G, którą wstawia się we wszystkie możliwe słowa obcego pochodzenia. A wszystko po to, by poprzez jej popularyzację odróżnić się maksymalnie od Rosjan.

Kolejna sprawa – miękki znak. Wygląda on tak: ь i jest używany do zmiękczenia poprzedniej spółgłoski. A więc jeżeli miękki znak stoi za n to mamy ń, jeżeli za s – to uzyskujemy ś itd.

Apostrof służy natomiast do czegoś przeciwnego. Apostrof mamy np. w słowie зв’язатися – zvjazatysia. To J (zwJazatysia) czytamy właśnie tak, twardo. Gdyby apostrofu nie było, czytalibyśmy: zwiazatysia. Różnica w sumie mała, więc z punktu widzenia nauki początkujących wystarczy po prostu zdawać sobie z tego sprawę i dalej nie zawracać sobie tym głowy.